2 0 0 1 – 2 0 2 6

„Sudety” to popularno-naukowe czasopismo, które od ćwierć wieku z pasją i zaangażowaniem prezentuje bogactwo jednego z najstarszych pasm górskich w Polsce – Sudetów. Na jego łamach czytelnicy znajdą treści autorstwa znawców regionu, doświadczonych przewodników górskich, pracowników naukowych dolnośląskich uczelni, badaczy, pasjonatów i kolekcjonerów regionalnych ciekawostek. „Sudety” to kompendium wiedzy o historii, przyrodzie, kulturze i współczesności Sudetów. Redakcja od lat stara się prezentować region w sposób kompleksowy i wielowymiarowy. Pismo dostępne jest w ogólnopolskich sieciach dystrybucji, takich jak salony EMPiK, InMedio i Kolporter. Na początku było miesięcznikiem. W latach 2014-2023 przeżywało trudniejsze chwile, zmniejszyła się objętość czasopisma i tytuł ukazywał się nieregularnie – raz, dwa razy w roku. Rok 2023 wraz z nowymi osobami w redakcji i na łamach przyniósł ożywienie. Pojawiły się nowe tematy, zwiększyła się objętość a tytuł ukazuje się już regularnie, co kwartał, ale o każdej nowej porze roku, a więc wiosną, latem, jesienią i zimą. Do tej pory ukazało się 189 numerów.
W ciągu 25 lat istnienia pismo wyrobiło sobie markę magazynu rzetelnego, merytorycznego i cenionego w środowiskach przewodników, regionalistów, turystów i pasjonatów Sudetów. Czasopismo „Sudety“ to obecnie jedyne tak kompleksowe źródło wiedzy o naszym górskim regionie dostępne w sprzedaży w całej Polsce.

– Jako wierny czytelnik, jeszcze z czasów studiów, propozycję redagowania i prowadzenia tytułu przyjąłem z dumą, a doświadczenia z pracy w czasopismach takich jak Magazyn Sportów Górskich „Optymista”, magazyn branżowy „Outdoor” czy wreszcie współpraca z czasopismem turystyki górskiej „n.p.m..” z pewnością przydadzą się i teraz – mówi Kamil Piotr Piotrowski, od jesieni 2023 roku nowy redaktor prowadzący „Sudetów”. Redaktorem naczelnym kwartalnika od początku jest dr hab. Romuald M. Łuczyński, historyk, wykładowca akademicki, autor wielu książek historycznych i regionalistycznych. Wydawcą znana i ceniona, zwłaszcza w naukowych środowiskach Wrocławia, Oficyna Wydawnicza „ATUT” Witolda Podedwornego.

W 2026 roku czasopismo „Sudety” będzie świętować 25-lecie działalności.

Co w nowym numerze Sudety 4/2025 (189)?

Odkrycia i tajemnice regionu

Zapraszamy do lektury najnowszego, zimowego wydania Kwartalnika „Sudety” (nr 189)! To obowiązkowa pozycja dla każdego miłośnika gór i bogatej historii tego regionu. W tym numerze zabieramy Państwa znów w podróż od Karkonoszy, przez uroki doliny Kwisy, aż po Krainę Wygasłych Wulkanów – odkrywając dziedzictwo, które ożyje dla Państwa tym razem spod grubej warstwy śniegu – mamy nadzieję.

A oto co znajdą Państwo w zimowym wydaniu.

Fryderyka Chopina i jego twórczość zna wielu, ale historię jego pobytu w Sudetach już nie tak wielu. Okazję by to nadrobić daje nam Witold Hermaszewski („Fryderyk Chopin w Dusznikach-Zdroju”). Marian Gabrowski wędruje śladami pewnej legendy poszukując w niej ziarna prawdy („Kaplica Pohla koło Gorzeszowa”). Historię śląskiej rodziny organmistrzów, twórców tzw. śląskiego typu prospektu i losy instrumentu ich produkcji opisuje Wolfgang J. Brylla („Organy z ewangelickiego kościoła w Miłkowie”). O pałacu w Rysiowicach na opolszczyźnie opowiada Adrian Dwornicki („Ufając Bogu, z pogodnym obliczem”) a historię „miasta ze wspaniałą historią i wielkim potencjałem” przybliża nam Piotr Retecki („700 lat Mieroszowa?”).
Dzięki Aleksandrze Gil rozszyfrowujemy pejzaż jednego z ciekawszych malarzy śląskich Sebastiana Carla Christopha Reinhardta („Prawdziwy portret rzeczywistego widoku”), a Maciej Czarnecki znów oprowadza nas po modernistycznej architekturze Sudetów, tym razem po… piramidzie („Malachit – osiemnasta piramida”).

Żeby tak tylko nie siedzieć w historii, zabytkach zachęcamy do wędrowania po współczesnych Sudetach. Magda Kuchta zabiera nas w dwa miejsca. Do pewnego muzeum gdzie znajdziecie niesamowite eksponaty („Paleta Willmanna i warcaby Napoleona”) oraz na poszukiwania sudeckich pereł („Doliną Pereł wzdłuż Kwisy”). Także Wojtek Głodek nie siedzi w miejscu, ruszył szlakiem torów i znów wykonał skok przez granicę („W poszukiwaniu zimy”). Zimę z pewnością znalazł.

Gdy tak wędrujemy po Sudetach nie zapomnijmy zwrócić uwagę na atrakcje przyrodnicze. Nasi autorzy prezentują i te walory regionu. Władysław Kita przygląda się kolejnemu osobliwemu grzybowi („Chropiatka pospolita”), Sebastian Sroka opisuje nie lada okaz przyrody, drzewo roku („Jabłoń Perpetua lokalna celebrytka”) a Tomasz Pawlik namawia by patrzeć pod nogi („Granit w Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów”). Historię niestety wymarłego już gatunku, ale jakże ciekawego i nam bliskiego opowiada w tym numerze nasz poszukiwacz dawnej fauny sudeckiej Adrian Marciszak (Suseł moręgowany”).

W numerze znajdziecie też Państwo relację z gali nagrody „Karkonosz”, naszego pobytu na trzydziestej edycji, rekordowej frekwencyjnie Festiwalu Filmów Górskich w Lądku-Zdroju. O tym co jeszcze w Sudetach piszczy, zarówno po polskiej jak i czeskiej stronie dowiecie się z wieści przygotowanych regularnie przez Waldka Brygiera („Krótko”). Jak wyglądały święta na dawnym Śląsku pyta Adam Lutogniewski („Dawniej święta były inne?”) a nad symboliką, rolą wędrówki, drogi – ilustrując tekst jak zawsze swoimi sudeckimi pocztówkami – zastanawia się Michał Naskręt („Droga – cel sam w sobie”). W numerze także recenzje kilku książek, naszym zdaniem idealnych na zimową lekturę. A gdy dopadną was nastroje zimowe polecamy poezję Carla Hauptmanna – na zachętę do sięgnięcia po jego twórczość Edward Białek i Natalia Południak przetłumaczyli dla nas wiersz („Na gór szczytach”).

Spis treści numeru 4/2025 (189)

Waldemar Brygier Krótko 2

Edward Białek, Natalia Południak Carl Hauptmann „Na gór szczytach” 4

Witold Hermaszewski Fryderyk Chopin w Dusznikach-Zdroju 5

Kamil Piotr Piotrowski Gala nagrody „Karkonosz” / Rekordowo w Lądku-Zdroju 10

Wojciech Głodek W poszukiwaniu zimy 11

Magdalena Kuchta „Doliną Pereł” wzdłuż Kwisy 14

Wolfgang J. Brylla Organy z ewangelickiego kościoła w Miłkowie 17

Adrian Dwornicki Ufając Bogu, z pogodnym obliczem 20

Michał Naskręt Droga – cel sam w sobie 22

Aleksandra Gil Prawdziwy portret rzeczywistego widoku 23

Magdalena Kuchta Paleta Willmanna i warcaby Napoleona 28

Marian Gabrowski Kaplica Pohla koło Gorzeszowa 30

Piotr Retecki 700 lat Mieroszowa? 32

Maciej Czarnecki „Malachit” – osiemnasta piramida 34

Adrian Marciszak Suseł moręgowany 36

Tomasz Pawlik Granit w Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów 38

Adam Lutogniewski Dawniej święta były inne? 42

Włodzimierz Kita Chropiatka pospolita 43

Sebastian Sroka Jabłoń Perpetua lokalna celebrytka 44

Czasopismo „SUDETY”Przyroda Kultura Historia

Aktuality