2 0 0 1 – 2 0 2 6

„Sudety” to popularno-naukowe czasopismo, które od ćwierć wieku z pasją i zaangażowaniem prezentuje bogactwo jednego z najstarszych pasm górskich w Polsce – Sudetów. Na jego łamach czytelnicy znajdą treści autorstwa znawców regionu, doświadczonych przewodników górskich, pracowników naukowych dolnośląskich uczelni, badaczy, pasjonatów i kolekcjonerów regionalnych ciekawostek. „Sudety” to kompendium wiedzy o historii, przyrodzie, kulturze i współczesności Sudetów. Redakcja od lat stara się prezentować region w sposób kompleksowy i wielowymiarowy. Pismo dostępne jest w ogólnopolskich sieciach dystrybucji, takich jak salony EMPiK, InMedio i Kolporter. Na początku było miesięcznikiem. W latach 2014-2023 przeżywało trudniejsze chwile, zmniejszyła się objętość czasopisma i tytuł ukazywał się nieregularnie – raz, dwa razy w roku. Rok 2023 wraz z nowymi osobami w redakcji i na łamach przyniósł ożywienie. Pojawiły się nowe tematy, zwiększyła się objętość a tytuł ukazuje się już regularnie, co kwartał, ale o każdej nowej porze roku, a więc wiosną, latem, jesienią i zimą. Do tej pory ukazało się 189 numerów.
W ciągu 25 lat istnienia pismo wyrobiło sobie markę magazynu rzetelnego, merytorycznego i cenionego w środowiskach przewodników, regionalistów, turystów i pasjonatów Sudetów. Czasopismo „Sudety” to obecnie jedyne tak kompleksowe źródło wiedzy o naszym górskim regionie dostępne w sprzedaży w całej Polsce.

– Jako wierny czytelnik, jeszcze z czasów studiów, propozycję redagowania i prowadzenia tytułu przyjąłem z dumą, a doświadczenia z pracy w czasopismach takich jak Magazyn Sportów Górskich „Optymista”, magazyn branżowy „Outdoor” czy wreszcie współpraca z czasopismem turystyki górskiej „n.p.m..” z pewnością przydadzą się i teraz – mówi Kamil Piotr Piotrowski, od jesieni 2023 roku nowy redaktor prowadzący „Sudetów”. Redaktorem naczelnym kwartalnika od początku jest dr hab. Romuald M. Łuczyński, historyk, wykładowca akademicki, autor wielu książek historycznych i regionalistycznych. Wydawcą znana i ceniona, zwłaszcza w naukowych środowiskach Wrocławia, Oficyna Wydawnicza „ATUT” Witolda Podedwornego.

W 2026 roku czasopismo „Sudety” będzie świętować 25-lecie działalności.

Co w nowym numerze Sudety 4/2025 (189)?

Odkrycia i tajemnice regionu

Zapraszamy do lektury najnowszego, zimowego wydania Kwartalnika „Sudety” (nr 189)! To obowiązkowa pozycja dla każdego miłośnika gór i bogatej historii tego regionu. W tym numerze zabieramy Państwa znów w podróż od Karkonoszy, przez uroki doliny Kwisy, aż po Krainę Wygasłych Wulkanów – odkrywając dziedzictwo, które ożyje dla Państwa tym razem spod grubej warstwy śniegu – mamy nadzieję.

A oto co znajdą Państwo w zimowym wydaniu.

Fryderyka Chopina i jego twórczość zna wielu, ale historię jego pobytu w Sudetach już nie tak wielu. Okazję by to nadrobić daje nam Witold Hermaszewski („Fryderyk Chopin w Dusznikach-Zdroju”). Marian Gabrowski wędruje śladami pewnej legendy poszukując w niej ziarna prawdy („Kaplica Pohla koło Gorzeszowa”). Historię śląskiej rodziny organmistrzów, twórców tzw. śląskiego typu prospektu i losy instrumentu ich produkcji opisuje Wolfgang J. Brylla („Organy z ewangelickiego kościoła w Miłkowie”). O pałacu w Rysiowicach na opolszczyźnie opowiada Adrian Dwornicki („Ufając Bogu, z pogodnym obliczem”) a historię „miasta ze wspaniałą historią i wielkim potencjałem” przybliża nam Piotr Retecki („700 lat Mieroszowa?”).
Dzięki Aleksandrze Gil rozszyfrowujemy pejzaż jednego z ciekawszych malarzy śląskich Sebastiana Carla Christopha Reinhardta („Prawdziwy portret rzeczywistego widoku”), a Maciej Czarnecki znów oprowadza nas po modernistycznej architekturze Sudetów, tym razem po… piramidzie („Malachit – osiemnasta piramida”).

Żeby tak tylko nie siedzieć w historii, zabytkach zachęcamy do wędrowania po współczesnych Sudetach. Magda Kuchta zabiera nas w dwa miejsca. Do pewnego muzeum gdzie znajdziecie niesamowite eksponaty („Paleta Willmanna i warcaby Napoleona”) oraz na poszukiwania sudeckich pereł („Doliną Pereł wzdłuż Kwisy”). Także Wojtek Głodek nie siedzi w miejscu, ruszył szlakiem torów i znów wykonał skok przez granicę („W poszukiwaniu zimy”). Zimę z pewnością znalazł.

Gdy tak wędrujemy po Sudetach nie zapomnijmy zwrócić uwagę na atrakcje przyrodnicze. Nasi autorzy prezentują i te walory regionu. Władysław Kita przygląda się kolejnemu osobliwemu grzybowi („Chropiatka pospolita”), Sebastian Sroka opisuje nie lada okaz przyrody, drzewo roku („Jabłoń Perpetua lokalna celebrytka”) a Tomasz Pawlik namawia by patrzeć pod nogi („Granit w Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów”). Historię niestety wymarłego już gatunku, ale jakże ciekawego i nam bliskiego opowiada w tym numerze nasz poszukiwacz dawnej fauny sudeckiej Adrian Marciszak (Suseł moręgowany”).

W numerze znajdziecie też Państwo relację z gali nagrody „Karkonosz”, naszego pobytu na trzydziestej edycji, rekordowej frekwencyjnie Festiwalu Filmów Górskich w Lądku-Zdroju. O tym co jeszcze w Sudetach piszczy, zarówno po polskiej jak i czeskiej stronie dowiecie się z wieści przygotowanych regularnie przez Waldka Brygiera („Krótko”). Jak wyglądały święta na dawnym Śląsku pyta Adam Lutogniewski („Dawniej święta były inne?”) a nad symboliką, rolą wędrówki, drogi – ilustrując tekst jak zawsze swoimi sudeckimi pocztówkami – zastanawia się Michał Naskręt („Droga – cel sam w sobie”). W numerze także recenzje kilku książek, naszym zdaniem idealnych na zimową lekturę. A gdy dopadną was nastroje zimowe polecamy poezję Carla Hauptmanna – na zachętę do sięgnięcia po jego twórczość Edward Białek i Natalia Południak przetłumaczyli dla nas wiersz („Na gór szczytach”).

Spis treści numeru 4/2025 (189)

Waldemar Brygier Krótko 2

Edward Białek, Natalia Południak Carl Hauptmann „Na gór szczytach” 4

Witold Hermaszewski Fryderyk Chopin w Dusznikach-Zdroju 5

Kamil Piotr Piotrowski Gala nagrody „Karkonosz” / Rekordowo w Lądku-Zdroju 10

Wojciech Głodek W poszukiwaniu zimy 11

Magdalena Kuchta „Doliną Pereł” wzdłuż Kwisy 14

Wolfgang J. Brylla Organy z ewangelickiego kościoła w Miłkowie 17

Adrian Dwornicki Ufając Bogu, z pogodnym obliczem 20

Michał Naskręt Droga – cel sam w sobie 22

Aleksandra Gil Prawdziwy portret rzeczywistego widoku 23

Magdalena Kuchta Paleta Willmanna i warcaby Napoleona 28

Marian Gabrowski Kaplica Pohla koło Gorzeszowa 30

Piotr Retecki 700 lat Mieroszowa? 32

Maciej Czarnecki „Malachit” – osiemnasta piramida 34

Adrian Marciszak Suseł moręgowany 36

Tomasz Pawlik Granit w Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów 38

Adam Lutogniewski Dawniej święta były inne? 42

Włodzimierz Kita Chropiatka pospolita 43

Sebastian Sroka Jabłoń Perpetua lokalna celebrytka 44

Aktywnie

Dla zdrowia

Dziedzictwo

Na łonie natury

Aktualności